Rrënjët që u bënë mision
Historia e Ylli Merja-s nuk nisi në një laborator, por në Nivicë të Tepelenës, mes gurit, erës së malit, me aromën e një bime të shtypur mes gishtave, me një emër të dëgjuar nga prindërit, me një shteg mali që të mëson se natyra dhe rrënjët e saj janë të lidhura ngushtë me njerëzimin. Kjo është historia e Ylli Merja-s.
Sot, përmes Merja BioProdukte, ai e ka kthyer dijen e traditës në një markë të fuqishme që kapërcen kufijtë kombëtarë. Kjo nuk është historia e një biznesi, por misioni i një njeriu që shndërroi një kureshtje në një trashëgimi shëruese.
Dashuria për Shqipërinë është pjesë e pandarë e rrugëtimit të Ylli Merja-s. Krenar për vendin, natyrën dhe traditat shqiptare, përmes Merja Bioprodukte ai ka synuar t’i japë identitetit shqiptar një zë përtej kufijve, duke krijuar produkte autentike shqiptare me origjinë dhe karakter të dallueshëm. Sot, këto produkte udhëtojnë nëpër botë duke mbajtur me vete një pjesë të Shqipërisë dhe krenarinë e të qenit shqiptar.
Një histori e mbjellë herët
I lindur në Nivicë të Tepelenës mes një familjeje që e ruante dijen e bimëve medicinale si një bibliotekë të gjallë popullore, Ylli Merja e kthen fëmijërinë në bazamentin e misionit të tij. Aty u formua marrëdhënia e tij e parë me natyrën. Ishte një marrëdhënie që në fillim jetonte si kujtesë familjare, më pas u bë kureshtje, profesion, studim dhe, me kalimin e viteve, një mision i plotë.
Përpara se bimët medicinale të bëheshin profesioni i tij, ato ishin pjesë e jetës familjare. Prindërit e Yllit, Velide dhe Sadik Merja, i përcollën dashurinë për tokën, respektin për natyrën dhe dijen tradicionale shqiptare, të ruajtur e të transmetuar nga një brez tek tjetri. Aty, mes familjes dhe natyrës së Nivicës, u mbollën rrënjët e asaj që Ylli Merja do ta kthente më vonë në misionin e jetës së tij.
Velidja, nëna e Ylli Merja-s, ishte burimi i parë i dijes së tij për bimët medicinale dhe një nga ndikimet më të rëndësishme në rrugëtimin e tij. Ajo zotëronte njohuri të trashëguara mbi bimët dhe përdorimin e tyre, të cilat i vinte me përkushtim në shërbim të banorëve të Nivicës. Kur dikush sëmurej, fëmijë apo i rritur, banorët i drejtoheshin asaj për këshillë dhe ndihmë. Në shtëpi përgatiste trajtime tradicionale me bimë dhe ua jepte familjeve për t’i përdorur, gjithmonë vullnetarisht dhe pa asnjë pagesë. Përgjatë gjithë jetës së saj, ndihma ndaj të tjerëve ishte për të një përgjegjësi njerëzore dhe një mënyrë për t’ia kthyer komunitetit dijen që zotëronte.
Për disa vite, Velidja punoi edhe si mami në Nivicë, duke ndihmuar gratë gjatë lindjeve. Edhe jashtë rolit të saj të punës, ajo ishte gjendur pranë familjeve në raste lindjesh të papritura dhe urgjente, duke ndihmuar në sjelljen në jetë të fëmijëve në kushtet e fshatit. Por përkushtimi i saj vazhdoi edhe përtej detyrës: në raste lindjesh të papritura dhe urgjente në fshat, ajo u gjend pranë nënave dhe familjeve, duke ndihmuar në sjelljen në jetë të shumë fëmijëve. Pikërisht pranë saj, Ylli u njoh që në fëmijëri me botën e bimëve medicinale dhe me vlerën e ndihmës ndaj njerëzve. Nga e ëma ai trashëgoi jo vetëm dijen për bimët, por edhe një parim që do ta shoqëronte gjatë gjithë jetës: dija bëhet më e vlefshme kur vihet në shërbim të të tjerëve.
1985 — GJIROKASTËR
Mes gurit dhe fjalës
Në vitin 1985, Ylli Merja përfundoi studimet në Universitetin “Eqrem Çabej” në Gjirokastër, në degën e Mësuesisë. Por qyteti i gurtë nuk i dha vetëm një diplomë. Paralelisht me studimet, ai bashkëpunoi me gazetën “Mësuesi” dhe Radio Gjirokastrën. Në dukje, mësuesia dhe gazetaria janë larg botanikës. Në të vërtetë, ato i dhanë dy mjete themelore. I dhanë metodën për të mësuar dhe gjuhën për të shpjeguar.
1989
Medalja e Artë “Naim Frashëri”
Në vitin 1989, Ministria e Arsimit e dekoroi me Medaljen e Artë “Naim Frashëri” si mësues i dalluar, për rezultatet në mësimdhënie. Më pas ai u bë drejtor i shkollës “Shuko Dalipi”.
1994
Viti që ndryshoi rrugëtimin
Në vitin 1994, në një Shqipëri mes strukturave që po shpërbëheshin dhe të rejave që ende kërkonin formë, Ylli Merja erdhi në Tiranë për të nisur punën me bimët medicinale. Me vete solli dijen e prindërve, kujtesën e vendlindjes dhe disiplinën e një mësuesi që dinte se çdo gjë e qëndrueshme ndërtohet hap pas hapi.
Fillimi ishte modest: një hapësirë e vogël, pak përgatitje dhe shumë punë me dorë, nga identifikimi i bimës deri te ruajtja dhe kombinimi i saj.
1997
MERJA BIOPRODUKTE
Në vitin 1997, kjo punë mori emrin Merja BioProdukte dhe u zgjerua drejt përpunimit të bimëve shqiptare, vajrave dhe formulimeve botanike.
MERJA BIOPRODUKTE
Një histori e ndërtuar bashkë
YLLI & LEONORA MERJA
Asnjë histori e Merja Bioprodukte nuk është e plotë pa Leonora Merja-n. E lindur në Tepelenë në vitin 1970, ajo përfundoi arsimin e mesëm në Tiranë, në shkollën “17 Nëntori”, dhe më pas studimet e larta për Mësuesi në Universitetin “Eqerem Çabej” në Gjirokastër. Për 8 vite punoi si mësuese e Historisë dhe Gjeografisë, një eksperiencë që formoi tek ajo disiplinën, përgjegjësinë dhe aftësinë për të organizuar e drejtuar.
Një vit pas themelimit të Merja Bioprodukte, Leonora iu bashkua Yllit në ndërtimin e asaj që do të shndërrohej në një rrugëtim të përbashkët familjar dhe profesional. Prej më shumë se 25 vitesh, ajo është angazhuar në fushën e bimëve medicinale shqiptare, në zhvillimin e aktivitetit të kompanisë dhe në promovimin e produkteve natyrale me origjinë shqiptare.
Ndërsa Ylli Merja u përqendrua në studimin e bimëve medicinale, formulimet dhe komunikimin me publikun, Leonora ndërtoi dhe mbajti në funksion një pjesë të rëndësishme të strukturës së biznesit. Ajo u angazhua në organizimin e aktivitetit, administrimin e burimeve, inventarin, financat dhe vazhdimësinë e proceseve të përditshme, duke kontribuar në rritjen e Merja Bioprodukte nga një sipërmarrje e re në një markë të konsoliduar.
Sot, në rolin e CFO-së së Merja Bioprodukte, Leonora drejton menaxhimin financiar dhe mbikëqyr inventarin dhe procese të rëndësishme administrative të kompanisë. Roli i saj ndër vite ka qenë shumë më tepër sesa ai i financave: ajo ka qenë një nga shtyllat e organizimit, stabilitetit dhe zhvillimit të kompanisë.
Ylli dhe Leonora përfaqësojnë dy role që plotësojnë njëri-tjetrin: dijen dhe organizimin, vizionin dhe ekzekutimin. Për më shumë se 25 vite, ata kanë ndërtuar së bashku jo vetëm një biznes familjar, por një markë që mbart dijen, natyrën dhe origjinën shqiptare.
VITET 2000
Nga fara te formula
Në fillim të viteve 2000, Merja BioProdukte hapi një kapitull të ri dhe zgjeroi gamën përtej bimëve, çajrave dhe vajrave, duke zhvilluar edhe produkte kozmetike me ekstrakte botanike dhe nënprodukte të bletës. Çdo kategori e re kërkonte dije të reja: si ruhet një ekstrakt, si përthithet një vaj dhe cilët përbërës përshtaten në një krem. Aroma, tekstura, pjesa e bimës dhe mënyra e ekstraktimit duhej të gjenin ekuilibrin e duhur brenda çdo formulimi.
Gama u rrit gradualisht, e udhëhequr nga përvoja dhe nevojat e njerëzve. Nga një numër i kufizuar përgatitjesh, aktiviteti u shndërrua në një farmaci bimore me qindra bimë dhe formulime, ku speciet shqiptare qëndronin në qendër, të plotësuara nga bimë të përzgjedhura nga rajone të tjera të botës.
2003 - 2007
Rrënjët që morën rrugë
Mes viteve 2003 dhe 2007, produktet e Merja BioProdukte nisën të udhëtonin nga Tirana drejt qyteteve të Shqipërisë dhe Kosovës. Dyqanet dhe marketet u kthyen në pika takimi mes punës së kompanisë dhe njerëzve që kërkonin produkte bimore. Panairet në Tiranë, Shkodër, Gjirokastër, Elbasan dhe Prishtinë i dhanë markës mundësinë të dilte nga rafti dhe t’u përgjigjej drejtpërdrejt pyetjeve të publikut.
Rritja solli më shumë bashkëpunime, por edhe nevojën për kontroll, organizim dhe ruajtjen e të njëjtit standard. Rrjeti u zgjerua, por burimi nuk ndryshoi: bima shqiptare mbeti në qendër.
2014
Kapitulli i gjelbër
Në vitin 2014, Merja BioProdukte krijoi fermën e parë në Lushnjë për kultivimin e bimëve të rralla dhe specieve që kërkonin kushte të kontrolluara. Mbledhja nga natyra e egër mbeti pjesë e identitetit, por ferma krijoi më shumë vazhdimësi dhe lejoi ndjekjen e bimës nga fara deri te korrja.
Në fushë, koha matet ndryshe: fara nuk përshpejtohet sepse tregu është me nxitim, por ndjek ritmin e tokës, ujit, dritës dhe stinëve. Me personel të trajnuar dhe praktika kultivimi pa pesticide, ferma u kthye në një laborator të hapur, ku çdo vendim provohej nën diell.
MEDIA & TELEVIZION
Përmes televizionit dhe medias online, Ylli Merja u bë një zë i njohur për publikun shqiptar, duke folur qartë për bimët, ushqimin dhe kujdesin e përditshëm.
Në njëfarë mënyre, ky ishte rikthimi i tij si mësues: dërrasa e zezë u zëvendësua nga kamera, ndërsa klasa u zgjerua në familje nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut dhe diaspora.
Në ekran u rikthyen emra bimësh që prej brezash jetonin në kujtesën shqiptare—dëllinja, sherebela, murrizi, hithra, rigoni dhe kumaku. Bashkë me to u rikthye edhe kureshtja për origjinën, përbërjen dhe përdorimin e tyre.
Rikthimi i mësuesit para ekranit
LIBRAT
Mjekësia alternative në faqe libri
Në vitin 2018, Ylli Merja bashkautorizoi librin “Nga udha e artë e bluzave të bardha tek Urdhri i Mjekut Shqiptar”, duke dokumentuar historinë dhe figurat e shquara të mjekësisë në vend.
Një vit më vonë, në vitin 2019, ai botoi veprën "Mjekësia alternative shqiptare — Risi në trajtimin e sëmundjeve të kockave", ku përmblodhi përvojën e tij mbi qasjet bimore për sistemin kockor. Ky botim ishte vazhdimi i rrugës së nisur që në gazetari, duke i dhënë dijes praktike një trajtë shkencore, të organizuar dhe të kuruar për lexuesin e zakonshëm.
Nga udha e artë e bluzave të bardha tek Urdhri i Mjekut Shqiptar
2018
Mjekësia alternative shqiptare — Risi në trajtimin e sëmundjeve të kockave
2019
2018 E NË VAZHDIM
Kur rrënjët kapërcejnë kufijtë
Nga viti 2018, Merja BioProdukte u shtri përtej kufijve kombëtarë duke prekur tregjet e Shkupit dhe të New York- ut , aty ku komuniteti shqiptar e priti si një urë lidhëse me atdheun. Për diasporën, çdo produkt me origjinë të certifikuar botanike mban me vete aromën e vendlindjes dhe nostalgjinë e fëmijërisë.
Bimët e mbledhura dikur në malet e Nivicës sot udhëtojnë të etiketuara sipas standardeve ndërkombëtare, duke pasqyruar udhëtimin e vetë shqiptarëve nëpër botë.
SOT
Një mision që vazhdon
Më shumë se tre dekada pas fillimit, Ylli Merja vazhdon punën mes studimit, formulimit dhe edukimit publik.
Merja BioProdukte është rritur nga një gamë e kufizuar në një emër që prek komunitete brenda dhe jashtë Shqipërisë. Por historia e saj e vërtetë jeton te fermeri që njeh bimën, punonjësi që e përzgjedh dhe formula që përmirësohet.
Çdo pranverë në fermë dhe çdo proces në laborator bashkojnë dijen e trashëguar me kërkesën e shkencës për siguri dhe prova. Sot, kjo trashëgimi kalon te brezi i ardhshëm, jo si një kujtim për t’u ruajtur, por si një mision që duhet çuar më tej.